Kromme Rijn College

Het bestaande gebouw aan de Rubenslaan 91 is in 1956-1958 gebouwd als een ULO-school. Architect was Piet Dingemans (1910-1970), een bekend Utrechts architect. Het gebouw heeft minstens 20 jaar leeggestaan en is door buurtbewoners behouden van sloop. Onze opdrachtgever SPO Utrecht heeft samen met de gemeente Utrecht, na onderzoek van Stichting Mevrouw Meijer, besloten het gebouw te renoveren en te voorzien van een nieuwe uitbreiding geschikt als locatie voor het Kromme Rijn College (KRC).

Het doel van het KRC is dat internaliserende leerlingen binnen maximaal drie tot vier jaar weer uitstromen op het hoogst haalbare niveau naar een passende reguliere setting voor voortgezet onderwijs.

Vanuit de onderwijskundige visie is het gewenst om een natuurlijke indeling van drie clusters te hebben: prikkelvrij, prikkelarm en prikkelrijp. Deze indeling zie je letterlijk terug in de drie bouwlagen van het bestaande gebouw. Overzicht en veiligheid wordt geboden door voorzieningen direct in of aansluitend aan de groepsruimten te plaatsen. Dat geldt vooral voor de prikkelvrije en prikkelarme clusters, waar bijvoorbeeld de lockers in de groep staan en het toilet dichtbij is. In deze clusters liggen ook rustruimten zodat leerlingen zich even kunnen terugtrekken. In het prikkelrijke cluster worden leerlingen voorbereid op meer zelfstandigheid en samenwerking met andere leerlingen in een meer dynamisch omgeving. Voorzieningen als toilet, garderobe, atelier en Science lokaal bevinden zich verder van de groepsruimte af.

Renovatie
De kwaliteiten van het bestaande gebouw hebben we kunnen behouden en waar verdwenen terug kunnen brengen. Hoge ruimten, brede gangen, een granito trap en een stoer betonnen casco bepalen nog steeds de identiteit. Voor het bestaande gebouw hebben we een nieuwe indeling gemaakt die goed past binnen de bestaande structuur. De gangzones blijven monumentaal zonder doorsteek van installaties. Plafonds liggen opgesloten tussen de betonnen spanten. Op deze manier blijft het betonnen casco voelbaar in het interieur.

Het bestaande gebouw kent geen monumentenstatus maar past qua tijdsgeest volledig in de wijk Kromme Rijn, een moderne naoorlogse wederopbouw wijk met vooroorlogse villa’s in een bijzondere groenstructuur.
Door dit gebouw respectvol te renoveren en te voorzien van een eigentijdse uitbreiding behouden we niet alleen het geheugen van de wijk maar geven we deze ook weer een nieuwe impuls.

Nieuwbouw
Voor de uitbreiding is een stevig volume tegen het bestaande gebouw geplaatst. Door inpassing van een vrij specifiek programma (onderwijs met kleedruimten op de begane grond, een sportruimte op de verdieping en een aparte buitenruimte) zien we de nieuwbouw als zelfstandige korrel die we tegen het bestaande gebouw plaatsen. De setbacks en het dakterras zorgen voor een vriendelijke aansluiting op de tuinen van de aangrenzende woningen. Het totale ensemble functioneert zowel als beëindiging van de rijwoningen langs de hoofdweg als inleiding op het aangrenzende Kromme Rijn park.

De betonbanden, de bijzondere indeling van de stalen kozijnen en de open- gesloten vlakken van het bestaande gebouw gelden als inspiratie voor het ontwerp van de gevel van de nieuwbouw. De plint van de uitbreiding bestaat uit een lichtgele baksteen. Gevelopeningen hebben de hoogte van de plint zodat een spel ontstaat van open en gesloten vlakken. Om de sportfunctie als volume niet direct afleesbaar te maken in de gevel is een extra gevelband geïntroduceerd. Op deze manier wordt het volume optisch verkleind en wordt het dakterras voorzien van een gesloten borstwering. De twee gevelbanden boven de plint hebben ieder afzonderlijk een eigen vlakverdeling in een open houten gevelbekleding en verwijzen naar het ritme van de bestaande raamkozijnen. Door de vlakken te knikken ontstaat een dynamisch gevelbeeld welke de alzijdigheid van het volume versterkt en een mooi schaduwspel verzorgt ter plaatse van de horizontale banden.

Duurzaamheid
De grootste milieuwinst is gerealiseerd door het behoud en hergebruik van het bestaande gebouw. Hierdoor zijn aanzienlijke hoeveelheden materiaal, afval en CO₂ uitstoot bespaard. Daarnaast is het gelukt de school bijna energieneutraal te krijgen.

Het bestaande casco is aan de binnenzijde geïsoleerd met nieuwe aluminium kozijnen in renovatieprofiel met triple glas. De geprofileerde betonnen dakrand is behouden waarop een terugliggende dakrand is ontworpen om het dak aan de bovenzijde te kunnen isoleren. De betonvloeren ter plaatse van de gevelkozijnen zijn doorgestort en vormen koudebruggen. Hierdoor is de dekvloer voorzien van een strook elektrische vloerverwarming om excessen op te kunnen vangen. Het gebouw kent een goede luchtdichting en heeft een energieopslagsysteem (EOS). Daarnaast zijn maatregelen getroffen ten behoeve van biodiversiteit en klimaatadaptatie, waaronder nestkasten in de gevels en wateropvang op eigen terrein. Nieuwe uitval zonweringen geven het vertrouwde gezicht terug aan de buurt.

Kunst
Op de buitengevel is een kunstwerk te bewonderen van Esmee Seebregts. Het kunstwerk van ca. 430 gekleurde ‘bakstenen’ symboliseert de prikkeldomeinen en de connectie met de Kromme Rijn. De stenen zijn gemaakt van gerecycled plastic op een massief acrylaat. De intensiteit van kleur en daardoor prikkels is duidelijk zichtbaar. Verwondering ontstaat door het licht en reflectiespel van de opgedikte stenen. Op ieder moment van de dag weer anders, iets wat overeenkomt met hoe leerlingen zich kunnen voelen.